studia – uczelnie – akademia

Mikołaj Sęp Szarzyński ‘’Sonet V’’

Utwór buduje portret człowieka, który jest rozdarty wewnętrznie. Dusza człowieka potrzebuje Boga, bo to on daje wieczne szczęście, ciało natomiast chce rzeczy materialnych. Dla ciała to one dają szczęście. Ciężko jest kochać i nie kochać. Miłość do Boga jest miłością dobrą, natomiast miłość do świata jest zła. Pojawiają się wyliczenia rzeczy, które symbolizują świat. Pytania retoryczne dotyczą wartości, zastanawianie się czy te wartości mogą ochronić człowieka przed światem. Odpowiedź jest prosta. Nie mogą, ponieważ wartości są ulotne. Łatwiej kochać świat, ponieważ jest bliższy człowiekowi. Miłość w baraku wiązała się z cierpieniem. Według autora należy kochać Boga, jest on celem miłości. Podmiot liryczny dokonuje wyboru. Wybiera Boga.

Franciszek Karpiński ‘’Do Justyny. Tęskność na wiosnę’’

Podmiotem lirycznym jest gospodarz. Jest on mieszkańcem wsi, bardzo zakochanym w pewnej kobiecie z którą nie może być. Utwór jest przesiąknięty tęsknotą za ukochaną. Podmiot liryczny odczuwa smutek, żal, cierpienie z powodu tęsknoty. Zwraca się do wiosny, której nadaje cech ludzkich. Wiosna jest upersonifikowana. Nie zwraca się w ogóle do ukochanej. Gospodarz mówi, że przyszła wiosna, wszyscy wokół niego się cieszą, a on jest smutny, nieszczęśliwy. Obserwuje społeczeństwo, wszystkich dookoła. Za pomocą kontrastu ukazane są jego uczucia. Podmiot liryczny umiera z miłości. Ważna jest dla niego natura, ceni ją tak samo jak swoją ukochaną. Utwór jest sielanką. Już sam tytuł mówi nam o czym jest ten utwór. Sugeruje czego możemy się spodziewać czytając ten wiersz.  Utwór jest rytmiczny, ma prostą formę. Ostatnie wersy każdej strofy pełnią rolę refrenu. Występują anafory, pararelizmy. Ukazana jest łączność człowieka z naturą

Jan Kochanowski ‘’ Do gór i lasów’’

Podmiot liryczny wspomina swoją młodość, swoje życie kiedy był młody. Zastanawia się nad swoim życiem. Lasy i góry kojarzą mu się z domem w którym spędził swoje młodzieńcze lata. Podmiot liryczny możemy utożsamić z Janem Kochowskim. Znajduje się obok lasów i gór, jest starszym człowiekiem. Dąży do spokoju. Podmiot liryczny bardzo dużo podróżował, nie myślał o stabilizacji, rodzinie. Żył chwilą, chciał najpełniej wykorzystać to, że jest młody. Chciał korzystać z życia. Czas jednak zmienił jego spostrzeganie na świat. Jego życie było niespokojne, zmienne. Był ciekawy świata. Nie podając szczegółów wskazuje na uniwersalność. Nie tylko on tak przeżył swoje życie. Nie tylko on tak żył. Jego rówieśnicy również tak żyli. Nawiązanie jest tutaj do haseł epikureizmu, czyli bawić się życiem, korzystać z niego, oraz do stoicyzmu. Podmiot liryczny porównuje się do Proteusza, ponieważ on przyjmował różne postacie. Kochanowski również tak robił. Chce doczekać się spokojnej starości.

Wisława Szymborska ‘’Utopia’’

Nawiązanie jest tutaj do motywu utopii, czyli miejscu doskonałym, gdzie wszystkim żyje się wspaniale. Podmiot liryczny mówi o krainie, w której każdy by odnalazł odpowiedzi na wszystkie pytania. Taka kraina nie byłaby jednak szczęśliwa. Ludzie nie wytrzymaliby w niej zbyt długo. Uciekaliby z tej wyspy. Życie na niej byłoby zbyt przytłaczające. Nikt nie chciałby wszystkiego wiedzieć, znać na wszystko odpowiedzi. Z natury człowiek powinien szukać odpowiedzi, a nie od razu wszystko wiedzieć. Ludzie muszą odkrywać nowe rzeczy, ciągle poszukiwać. Dlatego Zycie na tej wyspie byłoby bez sensu. Pojawia się w utworze ironia. Ludzie odrzucają szczęśliwe życie dla tego, które trudno pojąć. Utopia jednak odzwierciedla życie monotonne. Cały tekst jest ironią. Ludzie odrzucali życie szczęśliwe. Życie na tej wyspie traci sens. Utopia nie jest niczym dobrym, a wręcz przeciwnie, czymś złym.