Dziady
Pierwsza część „Dziadów” jest we fragmentach. II i IV część to „Dziady” kowieńsko – wileńskie. Nazwa ta pochodzi od miejsca gdzie powstały. Są to lata 1822-1823. W tym czasie Mickiewicz pisał też część I, która się nie ukazała. Część III to rok 1830. „Dziady” drezdeńskie od Drezna. II część powstała w wyniku inspiracji świętem dziadów, jest to tradycja prasłowiańska. Wywoływali duchy i pytali się co im potrzeba. Odbywało się to na cmentarzu. Pojawiały się różne widma. IV część zawiera elementy autobiograficzne. Powstała w Kownie, gdy Mickiewicz pracował jako nauczyciel. Był ubogi. Był nieszczęśliwie zakochany w Maryli Wereszczakównie. Ona też go kochała ale nie mogli być razem ze względu na różnice społeczne. Wyszła za mąż za bogatego mężczyznę Putkamera. W tej części ukazane jest echo jego nieszczęśliwej miłości. Gustaw to Mickiewicz, który ukazuje uczucia Mickiewicza, jego wnętrze. III część wiąże się z prześladowaniem filaretów i filomatów. Są ukazane autentyczne wydarzenia. Każda z części to osobny utwór, inni bohaterowie, inny temat, poetyka. Ale tworzą one też cykl. Ten cykl niewiele łączy, ale łączy je nawiązanie kontaktu ze zmarłymi (Dziady), oraz jeden z bohaterów. Cały cykl „Dziadów” otwiera ballada romantyczna „Upiór”. Pojawia się upiór, który popełnia samobójstwo i powraca co jakiś czas na ziemię i przeżywa od nowa to samobójstwo. W II części jest Widmo, który wpatruje się w dziewczynę. W IV części pojawia się Gustaw, który jest nieszczęśliwym kochankiem ale symbolicznie zmienia się w Konrada i staje się kochankiem ojczyzny. W związku z tym pojawiają się dwie interpretacje.
Akcja toczy się w wieczór, w dzień zaduszny od godziny dziewiątej do dwunastej. Miejscem akcji jest dom księdza. Bohaterami są; Gustaw, ksiądz (pastor), oraz dzieci. Wieczór jest nieprzyjemny, szary. Są trzy godziny. Pierwsza godzina to godzina miłości. Gustaw opowiada o miłości, czytał o niej książki, szukał idealnej miłości. Był nieszczęśliwie zakochany. Postrzegał miłość jak Werter, przez połączenie się dusz. Występują trzy rodzaje śmierci: pospolita (fizyczna), śmierć za życia (śmierć duchowa), wieczne potępienie. Uważa się on za grzesznika, gdyż popełnił samobójstwo. Mówi także o spotkaniu z ukochaną. Druga godzina to godzina rozpaczy. Ksiądz rozpoznaje w Pustelniku Gustawa, swojego ucznia. Gustaw oskarża księdza o swoje nieszczęście, bo to on nauczył go czytać poezję. Jest zły na kobiety, ponieważ jego ukochana wyszła za mąż za kogoś innego. Uważa, że kobiety są zmienne. Dom Gustawa to jedna wielka ruina. Trzecia godzina to godzina przestrogi. Gustaw oskarża księdza o to, że zniesiono święto dziadów. Pojawia się pomiędzy nimi spór. Za życia był szczęśliwy, więc po śmierci już nie zazna szczęścia.