studia – uczelnie – akademia

Adam Asnyk ‘’Do młodych’’

Wiersz jest kierowany do pokolenia nowej epoki, czyli romantyzmu. Adresatem jest nowe pokolenie ówczesnej epoki. Są to ludzie, osoby, które na nowo pokazują nowości, odkrywają na nowo świat. Nowe pokolenie jest młode, mają pełno entuzjazmu, chęci do tworzenia czegoś nowego. Pokazania ludziom swojego spostrzegania świata. Podmiotem lirycznym jest osoba starsza od nich. Chce im przybliżyć pewne rzeczy, chce im pokazać swoje racje. Posiada ogromną wiedzę, która wynika z jego doświadczenia. Zachowuje dystans do wszystkiego. Przekazuje młodym wskazówki, którymi powinni się kierować. Pokazuje drogę, którą powinni podążać. Naucza młodsze pokolenie. Jego wiedza jest tak ogromna, że młodzi mogą się od niego bardzo wiele nauczyć. Utwór ten przybiera formę apelu. Podmiot liryczny apeluje do młodego pokolenia nowej epoki. Karze im szukać prawdy, mają nie zapominać o przeszłości. Powinni się posługiwać rozumem, odkrywać nowości. Przekazywać wiedze i ja zdobywać. Muszą być czynni, aktywni w tworzeniu przeszłości. Każda epoka ma własne cele, ale z każdej epoki należy odbudować część, bo bez poprzednich epok nie byłoby kolejnych. Powinni dążyć do zjednoczenia pokoleń. Ideały tego nowego pokolenia też kiedyś odejdą, ustąpią miejsca nowym, dlatego nie mogą dopuścić do rozłamu. W wierszu występują takie hasła jak racjonalizm, ewolucjonizm, scjentyzm i praca u podstaw.

Zbigniew Herbert ‘’Przesłanie Pana Cogito’’

Utwór ten pochodzi ze zbioru ‘’Pan Cogito’’ (pan myślący). Nawiązuje do ‘’myślę więc jestem’’ Kartezjusza. Pan Cogito to alterego Herberta. Bohater główny każdego wiersza z tego zbioru.  Bywa również podmiotem lirycznym. Spaja ze sobą wszystkie wiersze. ‘’Przesłanie’’ zawarte w tytule odnosi się do czytelnika. Do niego skierowany jest utwór.  Utwór ma charakter uniwersalny. Pokuje wskazówki jaki człowiek powinien być, żeby być dobrym człowiekiem. Człowiek powinien być odważny, nie bać się wyrażać swoich poglądów. Musi mieć poczucie własnej wartości. Trzeba przyjąć postawę wyprostowaną. Postawa na kolanach oznacza pokorę, przystosowanie się, zgodę na wszystko. A człowiek powinien walczyć o swoje, o swoją godność. Powinien być dumny, szanować siebie. Bohater utworu nawiązuje do etyki konradowskiej. Człowiek jest maksymalizmem moralno- etycznym, trzeba dać świadectwo swojego istnienia. Jeżeli nie zaistniejmy nikt nie będzie o nas pamiętał. Podane są konkretne wskazówki. Nakaz miłości do świata i ludzi. Manifest moralno- etyczny. Odbiorcą może być każdy człowiek. Utwór nawiązuje do Dekalogu. Człowiek cały czas wędruje w utworze. Nagrody za życia nie ma, dopiero po śmierci każdy z nas ją otrzyma. Za życia można spotkać się z pogardą, szyderstwem. Każdy musi się z tym liczyć, ale musi również pamiętać, że każde dobro zostanie wynagrodzone. Każdy nas wysiłek zostanie dostrzeżony, za co otrzymamy nagrodę.

Wiersz można podzielić na dwie części. Adresatem jest Fryderyk Szopen, podmiot liryczny zna osobiście Szopena, podmiot wspomina czasy choroby Szopena. Podmiot odwiedza Szopena w domu. Pisze ten tekst by go wychwalić, uwydatnić. Szopen jako symbol poezji muzycznej, poeta fortepianu. Nazywa go mistrzem, geniuszem wiecznego Pigmaliona. Bóg kocha Szopena jako swoje dzieło. Szopen był związany z fortepianem, Szopen i muzyka to jedno. Jego muzyka była czymś wielkim, doskonała, prosta, harmonijna, do każdego dociera, odnosi się do bardzo ważnych wartości, takich jak Bóg, patriotyzm, polskość. Następuje tutaj sakralizacja muzyki. Występuje zapowiedź czegoś ważnego. Wdowy – symbol poległych. Podmiot mówi o tym jak fortepian Szopena został wyrzucony przez okno. Wyrzucenie fortepianu było jak pogrzebanie Szopena, jego twórczości. Chciano zabić polskość. Fortepian głosił Polskę, odwołanie do dawnej historii Polski, bo tak jak kiedyś się narodziło tak teraz się odrodzi. Fortepian porównany jest do myśli człowieka i do Orfeusza. Nawiązanie do rozbiorów Polski, aluzja do apokalipsy. Rosjanie nie szanowali muzyki Szopena, artysta jest doceniany po śmierci.

Podmiotem lirycznym jest pastylka na uspokojenie, reklamuje się by innych zachęcić do siebie. Odbiorcą są ludzie. Którzy stoją przed ważnymi wyborami. Jest lekarstwem na strach, jest lekiem na zło. Jeżeli zażyjemy ją to jesteśmy tchórzami, uciekamy. Jest porównana do Mefistofelesa. Ma kontrolę nad życiem człowieka. W tym tekście jest ukazana ironia bo niby on ma zachęcić do zażywania tabletek a na samym końcu mówi, że to jest złe. Ludzie współcześni nie szukają diabła, oni uciekają w narkotyki, bo twierdzą, że im to pomaga. Reklama kieruje naszym życiem. Faust sprzedał duszę Mefistofelesowi a współczesny człowiek sprzedaje duszę pastylkom