studia – uczelnie – akademia

Solon

Solon żył w latach 635 – 560 p.n.e. w Atenach. Był nie tylko poetą, ale także mężem stanu i prawodawcą. Solon wsławił się w wojnie Aten z Megarą o wyspę Salaminę. Stworzył on specjalnie na tę walkę elegię Na Salaminę, dzięki której żołnierze osiągnęli sukces i pokonali wroga. Solon poprzez swoje utwory wzbudzał wielką odwagę i chęć do walki z nieprzyjacielem. Został wybrany na pierwszego archonta w 594 r. p.n.e. Jako pierwszy Solon przeprowadził reformy. Powołał Radę Czterystu, wprowadził sąd przysięgłych – heliaję, nadał obywatelstwo metojkom. Solon podzielił mieszkańców na wielkości zbiorów – pentakosiomedimnoi, hippis, zeugitai, teci ,dzięki temu zmniejszył znaczenie rodów arystokratycznych. Do jego zasług należą również: umorzenie długów drobnych posiadaczy, rozszerzenie uprawnień eklezji, tj. zgromadzenia ludowego, a także zmiana systemu miar i wag. Solon dążył do demokratyzacji ustroju Aten poprzez modyfikację prawa ateńskiego. Solon został pierwszym poetą attyckim, który tworzył elegie polityczne, nawiązując do tematyki moralnej i politycznej. Solon należał również do siedmiu mędrców greckich, tj. wybitnych ludzi, jak Talesa, Pittakosa z Mityleny, Biasa z Prieny, Solona, Kleobulosa, Nysona i Chilona. Solon był też twórcą wielu aforyzmów, jak ‘Jeżeli nauczyłeś się słuchać, będziesz umiał także rozkazywać’.

Teokryt

Teokryt żył w latach 310 – 250 p.n.e. w Syrakuzach. Była bardzo sławnym greckim poetą, który pracował na dworze Ptolemeusza II Filadelfosa w Aleksandrii. Teokryt stworzył sielankę realistyczną, tzw. idyllę. Sielanka jest utworem związanym z tematyką wiejską, mającą postać lirycznego monologu, poprzedzonego opisem lub dialogiem. Dzieli się na bukoliki, które dotyczyły pracy pasterzy i georgiki związane z rolnictwem. Autorami sielanek byli Wergiliusz, który stworzył zbiór Bukolik i Georgik, a także Szymon Szymonowic  - Żeńcy. Właśnie Wergiliusz był kontynuatorem Teokryta i jego naśladowcą. Teokryt stworzył zbiór sielanek, tzw. Idylle, które przedstawiają scenki rodzajowe. Również tworzył wiersze, jak mimy, czyli scenki miejskie, enkomie – panegiryki chwalące, np. Ptolemeusza.  Teokryt jest autorem epyllionu Mały Herakles, hymnów wielbiących Dioskurów, jak również innych utworów okolicznościowych. Bardzo ważne jest to, iż jego utwory nawiązują do ludowych pieśni pasterskich, czyli miłosnych przygód bohaterów, którzy śpiewają w czasie przerw od pracy. W czasach Teokryta powstała kultura wielkomiejska i ludzie zaczęli poszukiwać inspiracji w życiu wiejskim, naturze, daleko od miasta. Akcja sielanek przeważnie miała miejsce na Sycylii, gdzie Teokryt odkrył prawdziwą ideał życia ludzkiego.

Alkajos

Alkajos żył na przełomie VII i VI wieku p.n.e. w Mitylenie na wyspie Lesbos.  Jest uważany dzisiaj za pierwszego liryka greckiego, zajmującego się tematyką miłosną. W twórczości Alkajosa można zauważyć jego poglądy polityczne, czyli negację tyranii. Był zwolennikiem supremacji tradycyjnej arystokracji. Nawet jego rodzina przyczyniła się do obalenia rządów tyrana. Alkajos brał udział w powstaniu przeciwko osadnikom z Aten. Niestety musiał opuścić ukochaną Mitylenę, gdyż władzę przejął jego brat Pittakos, niegdyś walczący o wolność. Właśnie te wydarzenia stały się podstawą do jego twórczości, a pozostawienie tarczy podczas ucieczki tematem jednego z jego dzieł. Uczeni aleksandryjscy stworzyli zbiór jego utworów w formie X ksiąg, w których skład wchodziły pieśni wojenne, tzw. stasiotiká, miłosne, rewolucyjne, hymny, pieśni biesiadne, tzw. sympotyczne. Do dzisiaj pozostało ok. 150 fragmentów. Alkajos za najlepsze lekarstwo na smutki uważa miłość i wino. W swoich utworach przestrzegał przed tyranią, a także ukazywał walkę polityczną. Alkajos pisał w dialekcie eolskim, a także korzystał w wyrazów homeryckich. Cechą charakterystyczną Alkajosa było stosowanie strofy, zwanej alcejską. Strofa alcejska składa się z czterech wersów. Znamy go z takich powiedzeń, jak ‘Po pazurach poznajemy lwa’ czy ‘W winie leży prawda’.