studia – uczelnie – akademia

Pindar

Pindar był bardzo bardzo oryginalnym i wybitnym twórcą poezji chóralnej. Poeta żył w latach 518 – 446 p.n.e. w Tebach w Beocji. Pochodził z rodu Ajgidów. Był rywalem Symonidesa w tworzeniu liryki chóralnej. Uczył się od Korynny, a jego debiutem poetyckim była oda pytyjska z 498 r.p.n.e. Był sławny za życia, gdyż tworzył na zamówienia wielkich ludzi, jak: Hierona z Syrakuz i Terona z Akragas, a Aleksander Wielki, zdobywając Teby w 335 r. p.n.e., ocalił dom Pindara przed zniszczeniem. Podczas trwania wojen perskich, Pindar stał za polityką neutralności. Działał również na igrzyskach olimpijskich, gdzie sławił wielkie osobowości. Pindar jest autorem pięknych dzieł, w których wykorzystywał symbolikę i obrazowanie. Każdy podziwiał jego twórczość, a Horacy był jego największym zwolennikiem. Pindar bardzo dużo czerpał z mitologii, a mity traktował jako odzwierciedlenie swoich myśli religijnych i artystycznych. Jego utwory cechowała niezwykła jakość metryczna i budowa stroficzna. Arystofanes z Bizancjum był odpowiedzialny za stworzenie wydania krytycznego utworów Pindara – 17 ksiąg, a do dzisiaj zachowały się tylko 4 księgi Epiników. Epinicjum to pieśń lub oda triumfalna na cześć zwycięzców oparta na tradycyjnym schemacie, czyli pochwała bohatera i jego rodzinnego miasta, pochwała herosa lub boga tego miasta. Z dzieł Pindara korzystali Pierre Ronsard i Szymon Szymonowic. Oda pindarska stał się modna w poetyce klasycystycznej.

Anakreont

Anakreont żył w latach 570 – 485 p.n.e. w jońskim mieście Teos. Był założycielem miasta Abdery w Tracji, gdyż wraz z pozostałymi obywatelami nie godził się na perskie rządy. Spędził kilka lat na dworze tyrana Polikratesa w Samos, później na dworze Hipparcha w Atenach, a potem Echekratesa w Tessalii, których nauczał. Był sławnym lirykiem greckim, który tworzył anakreontyki, czyli krótkie utwory literackie o tematyce biesiadnej lub miłosnej, a związane były z kulturą dworską. Sławił konwencjonalną grę miłosną, w trakcie której toczył się słodki bój z Erosem. Najbardziej popularnym utworem jest jego epigram patriotyczny: Przechodniu, powiedz Sparcie; tu leżym jej syny/ prawom jej do ostatniej posłuszni godziny’. Ateny umożliwiły mu zetknięcie się z twórczością Symonidesa z Keos. Gdy miał 85 lat został zamordowany przez uduszenie w Tessali. Tworzył utwory o tematyce biesiadnej, czyli sławiącej śpiew, wino i miłość. Jego dziełami była poezja jambiczna, elegie i pieśni liryczne. Przeważnie jego utwory składały się z wierszy ośmiozgłoskowych. W Teos na cześć Anakreonta tworzono monety na jego podobiznę. Anakreont był bardzo sławnym i popularnym poetą, a następnie był naśladowany przez różnorodnych artystów, tworzących anakreontyki.  W Bibliotece Aleksandryjskiej zachowano fragmenty jego dzieł.

Safona

Safona była przedstawicielką liryki eolskiej, autorką pieśni weselnych, modlitw i hymnów miłosnych. Safona żyła na przełomie VII i VI wieku p.n.e. Autorka była jedną z pierwszych kobiet, które wsławiły się w literaturze greckiej. Jej imię brzmiało Psafo  lub Sapfo, Saffo, Safo. Pochodzi z wyspy Lesbos, z największego miasta Mytylene. Wychowywała się w arystokratycznej rodzinie i następnie wyszła za mąż nieszczęśliwie. Znalazła środki do wyrażania bardzo subtelnych uczuć i emocji. Wykorzystywała motywy liryki ludowej, np. w jednym z piosenek weselnych przyrównała pannę młodą do jabłka rosnącego na szczycie drzewa. Wszyscy cenili jej twórczość, a Platon porównał ją do dziesiątej muzy. Chodziły plotki, że Safona utrzymywała związki lesbijskie. Od jej imienia nazwano strofę saficką, oznaczającą w poezji polskiej zwrotkę składającą się z trzech wierszy jedenastozgłoskowych i czwartego pięciozgłoskowego. Było to bardzo popularne w XVI wieku. Safona należała do koła ku czci Afrodyty – bogini piękna. Była przewodniczącą i nauczycielką w kole. Uczyła inne dziewczęta gry na lirze, muzyki, poezji i tańca. Jej historię opiewa legenda o nieszczęśliwej miłości do pasterza Faona, a także samobójstwie poetki. Safona do dzisiaj jest natchnieniem dla artystów, m.in. F. Grillparzera i V. Balaguera,  G. Leopardiego i kompozytorów, np. Ch.F. Gounoda.

Symonides

Symonides był jednym z najwybitniejszych i najbardziej utalentowanych twórców liryki chóralnej. Symonides żył w latach 556 – 468 p.n.e. Urodził się na wyspie Keos. Tworzył różne gatunki literackie, m.in. hymny, peany, treny, epinikii, dytyramby, eukomii, elegie, skolie. Jako pierwszy zastosował epigram w swojej twórczości. Utwory poświęcał na cześć zwycięstw, ku czci Apollina. Najbardziej znanym epigramatem jest utwór poświęcony Spartanom : ‘Gościu, oznajmij Lacedemończykom, że w boju poległszy – / Tu spoczywamy po wiek, wiernie słuchając ich praw.’ Jego utwory miały charakter patetyczny, wzniosły, a także wzbudzały smutek i wzruszenie wśród słuchaczy. Zyskały one określenie łzy Symonidesa bądź lamenty Kejskie. Symonides był znany z wielu powiedzeń, np. mówiące malarstwo na poezję czy milcząca poezja na malarstwo, albo sentencji: ‘Nic co ludzkie nie jest wolne od trosk’. Do dzisiaj zachowało się około 65 fragmentów. Symonides do dzisiaj jest niezwykle cenionym artystą i wiele pisarzy wykorzystuje motywy z jego twórczości, np. Jan Kochanowski w Trenie I ‘lamenty i skargi Symonidowe.’ Symonides jest autorem wielu sentencji i aforyzmów, np. ‘Życie jak skomplikowany labirynt, z którego nie można wyjść, a czym dalej, tym trudniej’ lub ‘Pamiętaj, że jesteś człowiekiem’ bądź ‘Największym skarbem dla człowieka jest zdrowie’.